📖 Bakara Sûresi 44. âyet, Celâleyn Tefsiri'nde aktarıldığına göre Yahudi ulemâsı hakkında nazil olmuştur.
✒️ Peki, onlar ne yaptılar da bu âyet indi? Bu âyetin nüzûl sebebi nedir? Dahası, ilgili âyet yalnızca Yahudileri mi muhatap almaktadır, yoksa günümüz Müslümanlarına da önemli mesajlar vermekte midir?
📚 Recep Ersin Akın, bu sorulara cevap vermektedir.
Videoyu linke tıklayarak izleyebilirsiniz:
https://youtu.be/hrUe4QKuwA8?si=oI9xPgAfCFwrPjmM
Kur’ân ilme çok önem verir. 📖 Zümer 9 başta olmak üzere birçok âyetinde ilim sahiplerini över. Ancak ilim sahiplerinin takvalı olmaya önem göstermeleri gerekir. 🌿 Nitekim Ehl-i Beyt imamları bu hususta ilimle iştigal edenlere nasihatler vermiştir. 🪶İlim sahibi bir insan, takvasıyla ve ihlasıyla topluma örnek olmalıdır. ✨
Videoyu bağlantıya tıklayarak izleyebilirsiniz.
https://youtu.be/v0FvegRnHok?si=IS1zNcZUwEPpR9ue
Kur'ân, Âl-i İmrân 104. âyette hayra çağıran, marufu emreden ve münkerden sakındıran bir topluluğun olmasını emreder. Başta İslami ilimlerle iştigal edenler olmak üzere her Müslüman, Kur'ân ve sahih sünnetten öğrendiği doğruları anlatmalıdır. Ancak bu tebliğ sırasında uygulanan yöntem çok önemlidir. İlimle konuşulmalı, bağırılmamalı ve kalp kırmaktan sakınılmalıdır. Nitekim Tâhâ 44. âyetten öğreniyoruz ki Allah, Musa ve Harun Peygamber'e Firavun'a dahi yumuşak bir üslupla hitap etmelerini emretmiştir. Firavun ise, Bakara 49. âyete göre çocukları öldüren ve zulmeden biriydi. Buna rağmen tevbe etme ve ıslah olma ihtimali bulunduğu için onunla yumuşak bir üslupla konuşulması emredildi. Hz. Peygamber de Buhârî ve Müslim'de rivayet edilen bir hadiste şöyle buyurmuştur: "Kolaylaştırın, zorlaştırmayın; müjdeleyin, nefret ettirmeyin." Bu husus son derece önemlidir. Eğer İslam, Kur'ân ve sahih sünnet ışığında anlatılmaz ve çirkin bir üslup kullanılırsa, bazı insanlar İslam'dan uzaklaşabilir. Bunun vebali de çok büyük olur.
Tefsir usûlü ilmi, Kur’ân’ı anlama usûlüdür. Klasik dönemde de günümüzde de tefsir usûlüne dair kitaplar kaleme alınmıştır. Hatta birçok müfessir, yazmış oldukları tefsirlerin mukaddimelerinde tefsir usûlü ilmine dair bilgiler vermiştir. Çünkü Kur’ân’ı anlamak için birtakım bilgilerin, asgari düzeyde dahi olsa, bilinmesi şarttır. Tefsir usûlü eserleri, Yüce Allah’ın kelâmını anlamak için bir ön hazırlık niteliğindedir. Ülkemizde de birçok hocamız tefsir usûlüne dair eserler yazmıştır. O eserlerden biri de Prof. Dr. Halis Albayrak Hoca’nın eseridir. Hocamız bu eserinde daha çok “Kur’ân nasıl doğru anlaşılır?” sorusuna cevap vermektedir. Esasen her tefsir usûlü eserinde temel mesele budur. Ancak benim kastım, bu konu üzerinde daha fazla yoğunlaşıldığına işaret etmektir. Bunun dışında, her usûl eserinde olduğu gibi Kur’ân tarihi, isimleri, temel konuları, tefsir çeşitleri, aksâmü’l-Kur’ân, sebeb-i nüzûl, nâsih-mensûh ve benzeri konulara da değinilmektedir. Ancak bu konular hakkında çok detaylı bilgiler verilmemekte, meseleler özet hâlde sunulmaktadır. Özellikle ilk defa tefsir usûlüne dair okuma yapmak isteyenlerin de okuyup anlayabileceği bir eserdir.
Prof. Dr. Murat Sülün Hoca ülkemizin önde gelen tefsircilerinden birisi. Bu eseri de gayet güzel ve akademik bir dille yazılmış. Dört farklı müfessirin tefsirleri ve metodları ele alınıyor. Kitabın sonunda dört büyük müfessirin eserlerinden âyet tefsirleri de konmuş. Tefsir ilmine ilgi duyanlara tavsiye ederim. 📚📚
Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla başlarım.
Bu yazımda Allâme Tabâtabâî'nin “İslam Sosyolojisi” adlı eserini tanıtacağım. Allâme Tabâtabâî, 15 Kasım 1981 yılında vefat etmiş, ilmiyle herkesi kendine hayran bırakmış büyük bir âlimdir. Yaşadığı asrın önde gelen müfessir ve filozoflarından birisiydi. Kendisinin “el-Mîzân fî Tefsîri'l-Kur'ân” adında meşhur bir Kur'ân tefsiri vardır. Allâme, bu tefsirin dışında da birçok eser kaleme almıştır. O eserlerden biri de tanıtımını yapacağımız “İslam Sosyolojisi” adlı eserdir. Bu eser Hasan Kanaatlı tarafından Türkçeye tercüme edilmiştir ve Kevser Yayınları tarafından basılmıştır.
İslam ve Toplum
Malum olduğu üzere İslam dini toplumsal bir dindir. Kur'ân'da yer alan yüzlerce ahkâm âyeti, Hz. Peygamber'den (s.a.v.) nakledilen yüzlerce sahih hadis ve Ehl-i Beyt imamlarının hayatı bunu açıkça göstermektedir.
Peki İslam dini topluma ne getirdi? Neleri değiştirdi? Toplumsal bir dinse topluma nasıl yön verdi?Bilindiği üzere her toplum kurallara ve kanunlara muhtaçtır. Kurallar ve kanunlar, bir toplumun huzur içerisinde yaşaması için vardır. Peki her kanun ve kural bu işlevi yerine getirmekte başarılı mıdır?İslam'ın getirdiği kurallar ile diğer dinlerin ve toplumların kuralları arasında nasıl farklar vardır? Allâme, bu sorulara eserinde insanı tefekkür ettirecek şekilde cevap vermektedir.
Kitapta Ele Alınan Konular
Eserde şu konular ele alınmaktadır:
İslam'da eğitim ve öğretim
Özel mülkiyet meselesi
Miras konusu
Kadınların İslam öncesi ve İslam sonrası durumları
Evlenme ile ilgili meseleler
Hâkimlik meselesi
İçtihad ve taklit konusu
Kitap toplam 190 sayfadır. Allâme'ye ait bölüm 149. sayfaya kadar devam etmektedir. Hasan Kanaatlı Hoca ise kitabın sonuna mut'a nikâhı ile ilgili ek bir bölüm eklemiştir.
Kitaptan Bir Alıntı
Allâme, İslam dinini sayfa 45'te şöyle tanıtır:
“Bazılarının ‘İslam dini kılıç dinidir.’ demesi, aslında İslam'ın ilk günlerinde baş gösteren harplerin dış görünümüne bakarak körü körüne bu fikirlere kapılmalarından meydana gelmiştir. Oysa İslam dini, ilim ve iman temeli üzerinde kurulan bir dindir. Milletin kalbine ve fikirlerine yerleşmek için kılıca ve kaba kuvvete başvurabilecek din ve rejimler ile karşılaştırılmayacak kadar yüce bir dindir.”
Allâme'nin ifadelerine hayran kalmamak mümkün mü? Ben gerçekten Allâme'nin her eserini okuduğumda onun ilmine ve fikrî kuvvetine hayran kalıyorum. “İslam Sosyolojisi” adlı bu eser de onlardan biridir.
Oruç ve Takvâ
Bu yazıyı yazdığım tarih 10 Mart 2026'dır ve Ramazan ayı içerisindeyiz. Bakara 183, 184 ve 185. âyetlerin emrine uyarak oruç tutuyoruz.
Allâme, oruç hakkında şöyle der:
“Yılda bir ay yemek, içmek ve cinsî münasebette bulunmaktan sakınması (oruçluyken eşler arasında), o insanın takvalı olma ve günahtan kaçınma ruhunun kendinde ortaya çıkmasına vesile olur.”
Gerçekten Allâme'nin bu ifadeleri Bakara 183. âyetinin tefsiri gibidir. Allah Teâlâ bu âyette orucun bize farz kılındığını bildirir ve âyet şöyle biter:
“Umulur ki takvalı olursunuz.”
Takvalı olmak sorumluluk bilinci taşımak, insanın kendisine “dur” demesini bilmesi demektir. Allâme'nin buyurduğu gibi oruç, takvalı olma ruhunun ortaya çıkmasına vesile olur.
Ben bu kıymetli eseri sizlere tavsiye ederim. Eserin boyutu küçük, dili ise oldukça sadedir. Bu nedenle herkes kolaylıkla istifade edebilir.
Rabbim Allâme Tabâtabâî'ye rahmet etsin.
📖 Bakara Sûresi 44. âyet, Celâleyn Tefsiri'nde aktarıldığına göre Yahudi ulemâsı hakkında nazil olmuştur. ✒️ Peki, onlar ne yaptılar d...
